Autogas steeds verder in verdomhoekje

LPG zit in het verdomhoekje. Hoewel goedkoper en minder vervuilend dan andere brandstoffen is autogas niet geliefd bij de overheid. LPG-stations en -tankwagens leveren namelijk gevaar op voor de omgeving.

Het is lastig kiezen tussen een totaal verbod en het accepteren van een risico. Een klein risico, dat wel, maar waarbij mogelijke gevolgen catastrofaal kunnen zijn. Vergelijk het met de Staatsloterij: de kans dat op je lot een miljoen euro valt, is erg klein. Maar als het gebeurt, zijn de gevolgen enorm. Met een LPG-explosie is het niet anders. De kans dat een tankwagen of tankstation ontploft is niet zo groot, maar als het gebeurt, zijn de gevolgen dramatisch. De vuurwerkramp in Enschede is er niets bij. De vuurwerkexplosie op 13 mei 2000 was al reden om vele veiligheidsmaatregelen aan te scherpen.

Nieuwe onheilstijding
LPG-stations die te dicht bij woningen liggen, moeten verdwijnen. Het betreft in totaal vijfhonderd stations, waarvan er honderd binnen drie jaar weg moeten zijn. Sinds vorige week is er een nieuwe onheilstijding voor pomphouders: de goedkoopste veiligheidsmaatregel zou zijn om LPG als autobrandstof in het geheel te verbieden. Het bureau Ecorys, dat in opdracht van vier ministeries onderzoek deed, kwam met deze conclusie. Met een verbod hoeven tankstations niet te verhuizen en rijden er geen LPG-tankwagens meer rond. De maatregel levert de rijksoverheid zelfs tussen de 600 en 852 miljoen euro op. ,,De conclusie dat een verbod van LPG de maatschappij geld oplevert, is ronduit belachelijk'', is Gijs Schuijlenburg, voorzitter van brancheorganisatie Vereniging Vloeibaar Gas (VVG), nog steeds verbijsterd.

De opbrengsten moeten komen van LPG-rijders die na een verbod noodgedwongen overstappen op benzine of diesel. Die brandstoffen hebben hogere accijnzen en dat betekent dus meer inkomsten voor het Rijk. ,,Er zijn maar weinig bedrijfstakken waar de veiligheidseisen zo hoog zijn. Ongevallen met slachtoffers hebben zich in ons land dan ook niet voorgedaan'', zegt Schuijlenburg, die daarmee de vinger op de zere plek legt. Om dat zo te houden, zijn strengere eisen juist nodig, bepleitte de overheid na de vuurwerkramp in Enschede. Of het echt tot een verbod gaat komen, kan en wil een woordvoerder van het ministerie van VROM niet zeggen. ,,Het gaat om een concept, waar ook andere ideeën in staan. Er is overleg tussen Vrom, Verkeer, Economische Zaken en Financiën. Pas in oktober neemt het kabinet een besluit.''

Berucht
Al eerder was duidelijk dat het vervoer van LPG de grootste problemen kan geven. Tankwagens die LPG-stations bevoorraden, rijden vaak via dichtbevolkte gebiedenen op overvolle snelwegen. Een ongeluk, nu een jaar geleden in Veldhoven, maakte duidelijk hoe groot de risico's zijn. Een tankwagen met LPG raakte betrokken bij een ongeval. De cabine brandde uit, de chauffeur kwam om, maar de LPG-tank bleef ternauwernood heel. Berucht is ook de ramp op de Spaanse camping Los Alfaques in de zomer van 1978. Een tankwagen vol met propaangas - net zo explosief als LPG - gleed van de weg en scheurde open. Het dorre gras vatte gemakkelijk vlam. De camping veranderde in een hel op aarde. Er vielen meer dan tweehonderd doden, onder wie veel Nederlanders.

Vanwege die risico's wil de overheid in ieder geval LPG-stations, en daarmee LPG-wagens, weg hebben uit bewoond gebied. ,,Dat gaat sowieso door, los van de discussie over mogelijke andere, strengere maatregelen'', zegt de woordvoerder van Vrom. Gemeentes hebben inmiddels de opdracht gekregen een inventarisatie van LPG-tankstations te maken. Een gemeente die er niet voor zorgt dat LPG-stations uiteindelijk uit woonwijken vertrekken, kan grote problemen verwachten. Burgemeesters zijn strafrechtelijk te vervolgen voor doodslag als zich een ramp voordoet met zo'n 'verboden' LPG-station, zegt PvdA-Tweede-Kamerlid Aleid Wolfsen.

Hij wijst daarbij naar een uitspraak van het Europees Hof van de Rechten van de Mens. Bij het ontploffen van afvalgas op een vuilnisbelt in Turkije kwamen 39 mensen om. Twee burgemeesters hadden nagelaten een krottenwijk naast de vuilnisbelt te verbieden en kunnen volgens het Hof nalatigheid worden verweten. De uitspraak geldt sindsdien voor gemeenten als een extra stok achter de deur. Voorzitter Schuijlenburg van de LPG-vereniging bekijkt het liever van de andere kant. LPG-verbieden, dat is het probleem. ,,Er vallen jaarlijks duizenden doden extra door de slechte luchtkwaliteit vanwege uitlaatgassen. Maar blijkbaar tellen milieu en luchtkwaliteit niet zo zwaar.''