Saab 900: Met een ''joystick'' door de bocht

Sturen met een joystick in een auto is bij Saab een opmerkelijke ontwikkeling. Men noemt het ,actieve besturing' en Saab neemt daarbij deel aan het zogenoemde Europese Prometheus Project, dat tot doel heeft een bijdrage te leveren aan veiliger, milieuvrie

door Nol van Bennekom
Inmiddels is een Saab 900 voorzien van dit systeem. Het is wel even wennen, want er zit geen stuurwiel in deze auto. Saab stuurde ons dezer dagen het Politie Oefencircuit bij Lelystad op met deze stuurwielloze auto. Na een paar minuten hadden we het helemaal door en zelfs de slalom ging na aanvankelijk ernstig zwabberen zonder problemen.

De Saab 900 moest voor de joystick, de daarbij behorende stuurservocilinder en het electrohydraulisch systeem danig worden omgebouwd. De bedieningspook van de automatische versnellingsbak verhuisde daartoe een flink stuk naar achteren. De joystick bevindt zich rechts voor de bestuurder, die zijn rechterarm ontspannen op een armsteun legt en zijn hand losjes om de joystick sluit.

Zo gauw de auto langzaam begint te rijden merkt men dat een lichte druk naar links of rechts onmiddellijk een flinke stuuruitslag tot gevolg heeft. Maar naarmate men sneller gaat rijden worden de stuurbewegingen minder bruusk.

Sensoren meten de snelheid en de stuuruitslag en voeden een microprcessor met informatie. Dit apparaat vergelijkt die informatie met de stuurcommando's van de bestuurder.

Door het ontbreken van het stuurwiel ontstaat een onbeperkt zicht op het dashboard. Dat is een van de dingen die belangrijk kunnen zijn in het Prometheus-denken. Nu is het immers mogelijk om recht voor de bestuurder allerlei tv-schermpjes en displays te monteren in het dashboard. Daarmee moet de chauffeur in één oogopslag verschillende berichten over files, snelste routes, enz. kunnen vernemen.

Maar zover zijn ze bij Saab nog niet. Althans dat aspect van Prometheus is bij andere hierin samenwerkende fabrikanten ondergebracht. Het wegvallen van het stuurwiel maakt de auto sowieso een stuk veiliger bij frontale botsingen. Er kan immers geen stuurwiel meer naar binnen gedrukt worden, een van de grootste risico's voor de bestuurder. Airbag wordt een stuk gemakkelijker monteerbaar en kan bovendien en groter worden.

Nu is aan de andere kant een stuurwiel erg handig om er allerlei bedieningshandels aan vast te maken, zoals richtingaanwijzers, ruitewisser- en wiswas-schakelaars en verlichtingsknoppen. Voor dat gemak moet nog een afdoende oplossing worden gezocht. Sommige schakelaars zitten (voorlopig) in het linkerportier, zodat men die met de linkerhand kan bedienen.

Trionic
Een andere vinding van Saab is het zogenoemde Trionic-motormanagementsysteem, waarvan het meesterbrein te vinden is in een zeer krachtige 32-bit microprocessor. Die capaciteit is veel groter dan die van de ruimtecapsules voor de Apollo-missies, zo meldt Saab.

De processor kan liefst twee miljoen berekeningen per seconde uitvoeren. Opmerkelijk hierbij is dat bijvoorbeeld de bougie fungeert als pingelsensor om informatie te verzamelen over het verbrandingsproces.

Saab heeft het systeem toegepast in een Saab 9000 2.3 Turbo. Trionic stuurt tegelijkertijd ontsteking, injectie en turbodruk. Gaandeweg ,leert' het systeem bij en slaat die informatie op om die later in gelijkwaardige omstandigheden opnieuw te gebruiken. Uitstoot van schadelijke stoffen kan nu veel gemakkelijker worden beperkt, ook doordat extra emissiecontrole-systemen kunnen worden toegevoegd.

Bron: GPD