Het terugdraaien van de kilometerstand

Wat houdt het terugdraaien van de kilometerstand precies in?

Bij een teruggedraaide kilometerstand lijkt de auto minder te hebben gereden dan in werkelijkheid. Je zorgt ervoor dat de kilometerstand lager is dan de daadwerkelijke stand. Zo lijkt het alsof een gebruikte auto minder heeft gereden dan daadwerkelijk het geval is. 

Dat geeft de verkoper de kans om een occasion voor een hogere prijs aan te bieden, omdat een auto nou eenmaal interessanter is als hij 150.000 kilometer heeft gereden, dan wanneer de kilometerstand de twee ton is gepasseerd. Dit is fraude en strafbaar.

Kilometerstand terugdraaien bij mechanische systemen

Oudere auto’s houden hun kilometerstand bij via draaiende cijferrollen, een puur mechanisch systeem dat via een kabel verbonden is met de wielen. Zo’n analoog systeem is makkelijker te manipuleren dan een digitaal systeem. 

Je kon bij sommige auto’s letterlijk een boormachine gebruiken om de kilometerstand fysiek terug te draaien, terwijl je bij andere modellen kon prutsen met het systeem door het dashboard te openen. Omdat het zo eenvoudig was, werd dit dan ook regelmatig gedaan, zeker voordat tellerstanden centraal werden geregistreerd. 

Let wel: bij sommige oude auto’s gaat de kilometerteller na 99.999 weer op 0. Destijds dachten fabrikanten namelijk niet dat een auto het zo lang vol zou houden, dus deze tellers hadden überhaupt maar vijf cijfers. Hier komt de term ‘klokje rond’ vandaan. 

Kilometerstand terugdraaien bij digitale systemen

Bij modernere auto’s wordt de kilometerstand bijgehouden door digitale systemen. En niet alleen dat, de kilometerstand wordt meestal ook opgeslagen in meerdere elektronische modules. 

Dat maakt het aanzienlijk moeilijker om de kilometerstand terug te draaien, maar niet onmogelijk. Het terugdraaien gebeurt dan via speciale software, die in staat is om al die modules tegelijk aan te passen. Dit kan ook gedaan worden via de OBD-poort, de aansluiting waarmee een garage storingen kan uitlezen om een diagnose te stellen bij een mogelijk probleem met de auto.

Hoewel manipulatie nog steeds mogelijk is, eindigen de moeilijkheden niet bij de software. De kilometerhistorie van auto’s wordt tegenwoordig namelijk ook bijgehouden bij het RDW. Hier kun je online eenvoudig de kilometerstand van je auto checken en krijg je direct te horen of het hier om een logische stand gaat, of dat de stand onlogisch is. Daar komen we later op terug.

Wanneer komt tellerfraude voor?

Wanneer kan iemand de kilometerstand van een auto terugdraaien? Het meest voorkomende moment is vlak voordat de auto te koop wordt aangeboden. Een auto met minder kilometers op de teller kan voor een hogere prijs verkocht worden. Daarom is dit het moment dat fraudeurs aangrijpen om de tellerstand terug te draaien. Andere momenten zijn:

• Rond de import of export van een auto - Haal je een auto uit het buitenland, dan is de kilometerstand vaak moeilijker te controleren. Veel auto’s hebben bijvoorbeeld geen sluitende onderhoudshistorie, wat het checken van de kilometerstand lastig maakt.

• Aan het einde van een leaseperiode - Nadat een leaseauto wordt ingeleverd, gaat hij de markt op. Omdat leaseauto’s vaak een hoge kilometerstand hebben, wordt er nog wel eens aan de kilometerstand gemorreld. 

• Na een grote technische reparatie - Een grote technische reparatie, zoals het vervangen van een defect dashboard, biedt ook een mogelijkheid om de kilometerstand terug te draaien. Soms komt er zelfs een nieuwe teller in die niet goed is ingesteld. Niet altijd een bewuste actie, wel een probleem.

• Na schadeherstel - Zeker als een auto zware schade heeft geleden, willen malafide verkopers nog wel eens hun best doen om de auto zo aantrekkelijk mogelijk te doen lijken. Het terugdraaien van de kilometerstand kan hier een onderdeel van zijn. Goed om in de gaten te houden, want een auto die bijna total-loss was heeft meestal nog veel meer (ernstige) problemen dan alleen de kilometerstand.

Let wel: dit zijn theoretische momenten die gebruikt kunnen worden voor het terugdraaien van de kilometerstand. Het betekent niet dat dit altijd een probleem is. Sterker nog: door diverse maatregelen is het steeds moeilijker om de kilometerstand terug te draaien en ermee weg te komen.

Hoe kun je erachter komen dat de kilometerstand teruggedraaid is?

Je hoeft niet zelf het dashboard te controleren om signalen te vinden van een gemanipuleerde kilometerstand. Je kan tegenwoordig zelf al aardig wat speurwerk doen als je twijfelt aan de kilometerstand. Dit kun je doen:

• Tellerstand nalopen bij de RDW - Bij de RDW krijg je een goede eerste indicatie. De check geeft je de mogelijkheid een kenteken van een auto in te dienen en een huidige tellerstand. Het RDW mailt je terug of dat kilometerstand logisch is, onlogisch is, of dat het geen oordeel kan vellen. De kilometerstand wordt in Nederland tijdens elke APK en werkzaamheden door erkende bedrijven geregistreerd. Als die op een logische manier oploopt, is er weinig reden tot zorg. Vroeger viel deze taak onder de Stichting NAP (Nationale Autopas).

• De onderhoudshistorie controleren - Dit is iets meer werk. Het checken van de onderhoudshistorie betekent dat je naar zaken kijkt zoals het onderhoudsboekje, de facturen die in het verleden zijn betaald en de APK-rapporten die beschikbaar zijn. Ook hierin vind je terug wat de kilometerstand van de auto is en hoe hij oploopt. Als de standen niet logisch oplopen is voorzichtigheid geboden.

• De auto (laten) uitlezen - Een garage kan de computer van de auto, de Electronic Control Unit (ECU), uitlezen. Hierin kan je nog best veel terugvinden, waaronder dus eventueel een andere kilometerstand en gemaakte rijuren. Veel moderne auto’s slaan gegevens op in elektronische systemen.

Los van deze specifieke handelingen, is het altijd slim om kritisch te blijven kijken. Zo kun je aan bijvoorbeeld de slijtplekken in het interieur eenvoudig zien of een auto meer gebruikt is dan de kilometerstand suggereert. Het is bij het kopen van een occasion sowieso goed om je niet te laten leiden door het gevoel dat je de auto graag wilt hebben. Wees kritisch op wat er voor je staat en wees niet bang om weg te lopen als je het niet vertrouwt. Niemand kan je dwingen om een auto te kopen.

Wat kun je doen als je kilometerstand teruggedraaid is?

Als je erachter komt dat de kilometerstand van je auto is teruggedraaid, kun je stappen ondernemen. Het terugdraaien van de kilometerstand is immers illegaal. De volgende stappen zijn raadzaam:

• Het verzamelen van bewijs - Door bewijs te verzamelen leg je een dossier aan, waarmee je je positie sterker maakt. Bewijs kan komen via de gegevens van het RDW, onderhoudsboekjes, facturen en wellicht de oorspronkelijke advertentie. Ook eventuele (chat-)communicatie met de verkoper en een koopovereenkomst kunnen je positie versterken.

• Contact opnemen met de verkoper - Neem als eerste contact op met de verkoper en geef je bevindingen door. Doe dit schriftelijk, zodat alles vastgelegd blijft. Geef aan dat de kilometerstand incorrect is en welke oplossing je wilt. Dit kan een ontbinding van de koop of een prijsverlaging zijn.

• Schakel hulp in als dat nodig is - Met hulp bedoelen we bijvoorbeeld het Juridisch Loket of de Consumentenbond. Ook kan een eventuele rechtsbijstandsverzekering je hierbij helpen. Kom je er niet uit, dan is een advocaat zelfs niet ondenkbaar. Dat laatste is overigens vooral aan te raden als het gaat om grote bedragen. Heb je een echt goedkope auto gekocht, dan is een advocaat wellicht een beetje overdreven.

Belangrijk hierbij is om snel te handelen. Ga niet maanden dubben over de te nemen stappen, maar meld zo snel mogelijk dat je tegen een probleem bent aangelopen. Weet ook dat je bij een autobedrijf meer kans van slagen hebt dan bij een particulier. Bij autobedrijven heb je vaak garantie of consumentenrecht en dat ligt bij particulieren net even anders. Dat wil overigens niet zeggen dat je bij een particulier met lege handen staat; het kan gewoon wat ingewikkelder worden. Bij een importauto zonder historie wordt het nog moeilijker, mede door een gebrek aan bewijs. 

Alles bij elkaar genomen is de kans dat de kilometerstand is teruggedraaid tegenwoordig lang niet meer zo groot als in vroegere jaren, maar dat betekent niet dat die kans nihil is. Door goed onderzoek te doen bescherm je jezelf in ieder geval zo goed mogelijk tegen vervelende verrassingen.