Auto kapot na aankoop bij particulier: wat kun je doen?

Voordelen van een auto kopen bij een particulier

Jaarlijks worden er nog altijd duizenden auto’s bij een particulier gekocht. Dat kan een paar voordelen hebben. We zetten een paar op een rij:

• De aanschafprijs is meestal lager - Een particulier hoeft geen bedrijf te runnen, geen pand te betalen, geen garantie te leveren en hoeft geen winstmarge te rekenen zoals een bedrijf. Dit alles maakt de aanschafprijs van de gemiddelde occasion bij de particulier vaak lager. 

• Je hebt meestal meer onderhandelingsruimte - Koop je bij een particulier, dan onderhandel je vaak direct met de eigenaar en niet per definitie een professionele verkoper. Het is dan soms nog mogelijk verder te onderhandelen om nog wat meer van de prijs af te halen.

• De aanschaf is persoonlijker - Wie direct koopt van de eigenaar, kan soms meer informatie krijgen over het gebruik van de auto. De eigenaar weet waar de zwakke en sterke punten van de auto liggen, kan delen hoe die de auto heeft gebruikt en kan soms de onderhoudshistorie laten zien. Dit laatste komt vaker voor bij bijzondere auto’s, dan bij de dertien-in-een-dozijn-modellen.

Nadelen van een auto kopen bij een particulier 

Het kopen van een auto bij een particulier heeft ook nadelen. Een aantal daarvan hangt samen met de voordelen:

• Je krijgt meestal geen garantie - Koop je een auto van een particulier, dan loop je als koper meer risico. Een particulier geeft meestal geen garantie en hoeft zich niet aan dezelfde consumentenregels te houden als een autobedrijf. Je hebt geen recht op gratis reparatie als er iets mis blijkt te zijn.

• Je hebt minder juridische bescherming - Mocht er iets mis zijn met je net gekochte auto, dan kun je bij een particulier rekenen op veel minder juridische bescherming dan bij een autobedrijf. Je hebt minder rechten, omdat er geen sprake is van consumentenkoop.

• Je wordt geacht om zelf beter onderzoek te doen - Als koper moet je altijd goed opletten bij een gebruikte auto. Enige technische kennis bij de koop is daarbij handig. Maak een proefrit, test de auto goed, kijk onder de kap of laat hem desnoods keuren. Een aankoopadvies of een aankoopkeuring is voor iemand zonder technische kennis het overwegen waard. Zo komen problemen eerder aan het licht, die toekomstig rijplezier in de weg kunnen staan. 

• Het risico op verborgen gebreken is groter - Dat hoeft niet expres te gebeuren; een particulier is immers geen professional en kan bepaalde gebreken zelf ook over het hoofd zien. Het risico op die gebreken is echter wel groter. Denk aan technische problemen, achterstallig onderhoud of verborgen schade.

• Het ontbinden van de aankoop is moeilijker - Juist omdat je als consument minder bescherming hebt bij een particuliere aankoop, is de ontbinding van de aankoop aanzienlijk moeilijker als er daadwerkelijk iets mis blijkt te zijn.

• Er is geen sprake van nazorg of service - Bij een autobedrijf kun je soms nog een deal sluiten voor een gratis servicebeurt na een bepaalde tijd. Bij een particuliere verkoper is na het betalen van de auto de interactie tussen jullie meestal afgelopen.

• Inruil- of financieringsmogelijkheden zijn er niet - Financiering regel je meestal niet via een particuliere verkoper en ook het inruilen van je oude auto is ongebruikelijk. Dat zijn allemaal mogelijkheden die je wel hebt bij een autobedrijf.

• Geen extra pakketten en extra kosten - Een autobedrijf rekent vaak nog kosten naast de aanschaf van de auto. Extra kosten voor het rijklaar maken, het afleveren en servicekosten zijn niet ongebruikelijk. Het heeft allemaal een doel, maar onderaan de streep kost het wel meer geld. Allemaal niet aan de orde bij een particulier; overschrijven en wegwezen.

Het verschil tussen kopen van een particulier en kopen van een autobedrijf

Er is een belangrijk verschil tussen kopen van een particulier en kopen bij een autobedrijf. Dat komt doordat het hier om twee totaal verschillende zaken gaat: consumentenkoop (kopen bij een autobedrijf) en particuliere koop. De belangrijkste verschillen tussen het kopen bij een autobedrijf en het kopen bij een particulier zijn:

• Bij een autobedrijf heb je recht op wettelijke bescherming (je koopt een deugdelijk product, dat voldoet aan redelijke verwachtingen) en kun je soms extra garantie bijkopen. Dat ontbreekt bij een particulier. 

• Bij een autobedrijf heb je meestal recht op herstel of vervanging als er iets mis blijkt met de auto (non-conformiteit). Bij een particulier gaat dat alleen op als je kan aantonen dat de auto niet voldoet aan de afspraak of dat er bewust belangrijke informatie is verzwegen of verkeerd voorgesteld. 

• Bij een particulier ben je zelf meer verantwoordelijk voor onderzoek naar eventuele gebreken bij een auto. Ook de bewijslast ligt bij jou, terwijl dit bij de aankoop bij een autobedrijf anders is. Daar moet de verkoper bewijzen dat het euvel is ontstaan ná de koop.

• Bij een autobedrijf heb je een relatief sterke positie bij het eventueel ontbinden van de koop. Bij een particulier moet je echt kunnen bewijzen dat de verkoper in gebreke is gebleken.

Kortom: bij het autobedrijf weegt de informatieplicht zwaarder, bij een particulier weegt jouw onderzoeksplicht weer zwaarder. Het autobedrijf wordt gezien als professionele verkoper die eventuele gebreken moet melden en je niet mag misleiden. Bij een particulier ligt de verantwoordelijkheid meer bij jou, omdat de particulier niet gezien wordt als een autoriteit. Jij moet onderzoeken of de auto in orde is en geen zwaarwegende gebreken vertoont.

Welke rechten heb je als de auto vlak na aankoop kapot gaat?

Het is dus duidelijk dat je bij een particulier een minder sterke positie hebt als er onverwacht iets mis blijkt met je auto. Dat wil echter niet zeggen dat je helemaal rechteloos bent; als je auto vlak na aankoop kapot blijkt te gaan of ernstige gebreken vertoont, heb je mogelijk nog rechten, als is de kwestie wel lastiger dan bij een autobedrijf.

In de basis geldt hetzelfde als bij de dealer: de auto moet voldoen aan wat jullie hebben afgesproken en aan wat je redelijkerwijs zou verwachten. Blijkt er toch iets mis te zijn, dan is het aan jou om aan te tonen dat je in je recht staat. Als jij kunt bewijzen dat de verkoper iets anders voorstelde (geen melding van duidelijke gebreken, een ander optiepakket beloofd of vergelijkbare zaken), dan sta je mogelijk sterker.

Het is dus aan jou om aan te tonen dat het gebrek al bestond en dat dit niet is ontstaan door jouw gebruik van de auto. Als je ook aan kunt tonen dat de verkoper dit bewust niet heeft gemeld, kan dat je juridische positie versterken. Tegelijk wordt van je verwacht dat je voor de aankoop goed onderzoek hebt gedaan naar de staat van de auto. Dat je een proefrit hebt gemaakt, dat je vragen hebt gesteld. Misschien zelfs wel dat je de auto hebt laten keuren. Heb je dit niet of onvoldoende gedaan, dan wordt je positie zwakker.

Het kan ook voorkomen dat je weinig kans maakt de verkoper aansprakelijk te stellen. Als het euvel een logisch gevolg is van slijtage, als je een auto voor een zeer lage prijs hebt kunnen kopen, als het gebrek al zichtbaar was voor aankoop of als je het met een beetje deugdelijk onderzoek zelf had kunnen ontdekken, kan het lastig worden om de verkoper aansprakelijk te stellen. Dat is allemaal terug te voeren op je onderzoeksplicht en op je realistische verwachtingen. Als het te mooi lijkt om waar te zijn, is dat immers vaak ook zo.

Hoe toon je aan dat de gebreken met de auto er al waren?

Aantonen dat een gebrek al bestond, is lastig. Juist daar ontstaan vaak conflicten tussen koper en verkoper. De koper stelt dat het gebrek er al was, terwijl de verkoper zegt dat het gebrek pas na aankoop is ontstaan. Om dit soort discussies te voorkomen, kun je meerdere dingen doen.

• Laat de auto nakijken door een expert. Die kan niet alleen het probleem onderzoeken, maar ook de aard ervan. Als je de oorzaak weet van een probleem, dan kan je beter inschatten hoe lang dit probleem er al was, of dat het plotseling is ontstaan. Vraag de expert om een schriftelijk rapport, dit kan doorslaggevend zijn.

• Verzamel de onderhoudshistorie. Hierin staat precies wat er in de loop der jaren aan de auto gedaan is. De kunst is om inconsistenties te vinden; gemiste onderhoudsbeurten of eerdere meldingen van hetzelfde probleem. Vind je die terug, dan sta je sterker.

• Probeer te bewijzen dat de verkoper wist, of had moeten weten, van het euvel. Dat is niet makkelijk en daarom is het vastleggen van de communicatie vooraf zo belangrijk. Ook als de verkoper een misleidende advertentie heeft gemaakt, met uitspraken als ‘technisch in orde’ of ‘geen gebreken bekend’ in de tekst, kan dat helpen om de misleiding aan te tonen. 

Als je auto kapot gaat na de aankoop bij een particulier, is het dus niet altijd even eenvoudig om tot een goede oplossing van de kwestie te komen. Omdat veel van de verantwoordelijkheid bij jou zal liggen, is het belangrijk om goed vooronderzoek te doen en alle communicatie vast te leggen, ook als het van tevoren allemaal helemaal in orde lijkt. Particulier kopen kan voordelig zijn, maar vraagt om extra controle vooraf. Leg afspraken vast, bewaar de advertentie en laat de auto bij twijfel keuren voordat je koopt.