Wat moet je doen bij een auto-ongeluk?

Eerste stappen na een licht auto-ongeluk

We beginnen bij een licht ongeluk. Bij een licht auto-ongeluk is er alleen sprake van materiële schade en geen of lichte verwondingen. Denk aan een aanrijding op lage snelheid, een verkeerde inschatting tijdens het inparkeren, of iets te laat reageren op onverwachte remacties tijdens fileverkeer. Lichte ongelukken zijn vervelend, maar meestal beperkt in hun gevolgen. Vaak gaat het om niet meer dan blikschade, zoals een deuk of een kras. Dit zijn vaak kwesties voor de verzekering, of zelfs iets waar je samen wel uit kunt komen. Toch is het goed om een paar stappen te volgen:

1. Breng jezelf en anderen in veiligheid

Bij een auto-ongeluk draait het allemaal om veiligheid en overzicht. Het ongeluk is al gebeurd, nu moet je ervoor zorgen dat het niet erger wordt door op een onveilige plek te staan, of door in paniek te raken. Het eerste wat je moet doen, is ervoor zorgen dat je zelf op een veilige plek staat. Dat kan bijvoorbeeld in de berm zijn (als het kan, achter de vangrails). Ga nooit midden op de rijbaan staan. Ook als je bent geschrokken, moet je rekening houden met anderen op de rijbaan.

2. Beoordeel of de auto’s rijdbaar zijn

Als jij en de andere betrokkenen veilig zijn, is het tijd om naar de auto’s te kijken. Maak, als dat veilig kan, eerst foto’s van de situatie en de schade. Verplaats de auto’s daarna naar een veilige plek als ze de weg blokkeren en nog rijdbaar zijn. Een paar aanwijzingen die erop duiden dat een auto niet meer rijdbaar is, zijn:

• Lekkende vloeistoffen

• Een sterke brandstof-, olie- of brandlucht

• Scheefstaande wielen

• Een bumper of iets anders dat over de grond sleept

In sommige gevallen kan je met dit soort schade nog wel een klein stukje rijden om de auto op een veiligere plek te zetten, maar is het zeker niet verstandig om veel meer te doen. Zijn de auto’s nog wel rijdbaar, rijd dan rustig naar een veilige plek om gegevens uit te wisselen en het schadeformulier in te vullen. Ga nooit weg zonder je gegevens achter te laten. 

3. Verplaats auto’s die de weg blokkeren

Om te voorkomen dat er een tweede ongeluk ontstaat, is het belangrijk dat je de rijdbare auto’s zo snel mogelijk naar een veilige plek verplaatst. Met een veilige plaats bedoelen we iets als de berm, de vluchtstrook, een parkeerhaven of een zijstraat. Dit voorkomt gevaarlijke situaties, waarbij andere automobilisten opeens geconfronteerd worden met stilstaande auto’s of andere blokkades. Dit kan tot een tweede ongeluk leiden. Tegelijk houdt het de doorstroming van het verkeer gaande en wordt de kans op files kleiner. Ook is het makkelijker voor de hulpdiensten als de weg vrij is.

Dit klinkt misschien logisch, maar in het moment verliezen mensen soms het overzicht. Een ongeluk, ook een lichte, is altijd een schrikmoment en hoe mensen na zo’n moment reageren, verschilt per persoon. Het is in ieder geval in veel situaties verplicht om rijdbare voertuigen te verplaatsen als ze gevaar of hinder veroorzaken.

4. Wanneer mogelijk: rij door naar een veilige plek

Bij een licht ongeluk zijn veel auto’s nog wel rijdbaar en is het verstandig om door te rijden naar een veilige plek. Door samen door te rijden naar bijvoorbeeld een parkeerplaats of een tankstation, voorkom je dat anderen last hebben van de ontstane situatie. Het betekent ook dat de afhandeling van het ongeluk in veiligheid kan gebeuren. Bij alleen blikschade verplaats je de auto’s naar een veilige plek als dat veilig kan en de voertuigen nog rijdbaar zijn. Blijf alleen staan als verplaatsen niet veilig is of als er gewonden zijn.

Eerste stappen na een zwaar auto-ongeluk

Ben je betrokken bij een zwaar auto-ongeluk, dan zijn de gevolgen groter. We spreken van een zwaar auto-ongeluk, als er ernstige gevolgen zijn voor de betrokken personen en voor de verkeerssituatie. Denk aan hoofd-, nek- of rugletsel, ernstige verwondingen, levensgevaar of een dodelijke afloop. Materiële schade is groot, met zware beschadigingen, onderdelen op de weg en voertuigen die niet meer te verrijden zijn. Ook is de situatie op de weg gevaarlijk, met duidelijke blokkades en kans op nieuwe ongelukken door de versperring. Schakel dan direct hulpdiensten in.

1. Breng jezelf en anderen in veiligheid

Ben je betrokken bij een ernstig ongeluk, dan staat je eigen veiligheid en die van anderen voorop. Zorg allereerst dat je jezelf en de inzittenden van je auto in veiligheid brengt, door bijvoorbeeld achter de vangrails plaats te nemen, of in de berm op ruime afstand van het ongeluk. Ga niet tussen voertuigen, op de weg of bij lekkende vloeistoffen of rook staan. Bel 112 bij letsel, gevaar of een blokkade op de weg.

Probeer gewonden te helpen waar het veilig kan. Breng jezelf niet nog meer in gevaar en wacht op de hulpdiensten als je niet veilig kunt helpen. Kan je wel veilig helpen, blijf dan bij de gewonde persoon en blijf kalm. Heel belangrijk: verplaats gewonden niet! Dit kan het letsel verergeren, denk aan nek- of rugletsel. Verplaats ze alleen als ze in acuut gevaar zijn op de plek waar ze zitten, bijvoorbeeld bij brand, rook, explosiegevaar of als de auto in het water ligt. 

Is er geen directe reden om het slachtoffer te verplaatsen, blijf er dan bij en stel die persoon gerust. Probeer ze warm te houden met een deken of een jas als dat nodig is. Onthoud dat je jezelf niet in gevaar moet brengen om anderen te helpen.

2. Verleen eerste hulp  

Kan je veilig bij het slachtoffer blijven, dan kan je eerste hulp verlenen. Dit kun je doen:

• Bel 112 - Volg de instructies van de 112-centralist

• Controleer het bewustzijn - Is het slachtoffer bij kennis en aanspreekbaar?

• Controleer de ademhaling - Is het slachtoffer buiten bewustzijn? Controleer dan of die persoon ademt en volg de aanwijzingen van de 112-centralist 

• Probeer een ernstige bloeding te stoppen als je dat veilig kunt doen - Als er sprake is van een ernstige bloeding, probeer deze dan te stoppen. Dit doe je door directe druk uit te oefenen op de wond met je hand of met een doek. Continu drukken is hierbij van groot belang. Is het een arm of een been, probeer deze dan omhoog te houden, dat kan het bloeden verminderen.

3. Bel 112 

Het is al even gezegd, maar belangrijk genoeg om te herhalen: bel 112. Schakel de hulpdiensten onmiddellijk in bij een zwaar ongeluk. Aarzel niet, denk niet dat je eerst zelf moet handelen, maar bel de hulpdiensten. Blijf kalm, probeer de situatie zo goed mogelijk uit te leggen en laat de professionals hun werk doen als ze zijn aangekomen. Zij kunnen meer, weten meer en hebben meer ervaring met dit soort situaties.  

4. Wacht op de hulpdiensten

Heb je de autoriteiten gebeld, wacht dan op een veilige plek totdat politie, ambulance en Rijkswaterstaat aankomen. Je hebt gedaan wat je kon, het is nu aan hen. Ga niet terug naar de voertuigen als daar geen acute reden voor is, maar blijf op een veilige plek staan. Zijn de autoriteiten eenmaal ter plaatse, dan bepalen zij hoe de plaats van het ongeval verder behandeld wordt. Met andere woorden: geef ze de ruimte om hun werk te doen en ga pas terug naar je voertuig als je hiervoor toestemming hebt gekregen.

Wanneer bel je de politie bij een ongeval?

De politie hoeft niet bij elk ongeval te komen. Soms is het wel nodig. Als er sprake is van lichte schade, waarbij beide auto’s gewoon door kunnen rijden, is het bellen van de politie onnodig. Er zijn echter ook gevallen waarbij het bellen van de politie verstandig is. Denk aan:

• Een (mogelijk) gewonde betrokkene

• Een gevaarlijke situatie of blokkade 

• Een betrokken bestuurder is doorgereden

• Vermoeden van alcohol, drugs of ander strafbaar gedrag

• Er is sprake van agressie of dreiging

• Een zwaar beschadigd voertuig dat niet verder kan rijden

• Er is een buitenlandse betrokkene of onduidelijkheid over gegevens

Bij spoed of gevaar: 112. Geen spoed, wel politie nodig: 0900-8844.

In deze gevallen moet je wel degelijk de politie bellen. Dan heb je namelijk een situatie waarin simpelweg het uitwisselen van persoonsgegevens niet meer genoeg is.

Hoe moet je bewijs verzamelen?

Na een ongeval is het belangrijk om bewijs te verzamelen voor de schadeafhandeling. Verzamel het bewijs altijd op een veilige plek en ga niet midden op de weg met een formulier aan de slag. Gegevens die je moet verzamelen zijn: 

• Persoons- en voertuiggegevens - Denk aan namen, adressen, kentekens, verzekeringsgegevens, telefoonnummers.

• Informatie over het ongeval - Datum en tijd, locatie, verkeerssituatie.

• Eventuele getuigenverklaringen - Naam en contactgegevens van die getuigen en een korte notitie van hun bevindingen kunnen helpen bij het oplossen van een discussie.

• Foto’s - Maak foto’s van de schade aan de voertuigen vanuit meerdere hoeken, de situatie op de weg (positie voertuigen, wegmarkeringen, verkeerslichten), overzichtsfoto’s van de situatie van het ongeval en eventuele details.

• Het schadeformulier - Vul samen het Europees schadeformulier in, waarin je de toedracht van het ongeval beschrijft, een schets maakt van het ongeluk en waarin beide partijen hun handtekening zetten.

Door al dit bewijs te verzamelen, heb je een zo compleet mogelijk overzicht van de toedracht en gevolgen van het ongeluk. Dat helpt bij de schadeafhandeling en voorkomt discussie achteraf.

Hoe vul je een schadeformulier in?

Het Europees schadeformulier is al even genoemd. Dit is het standaarddocument dat gebruikt wordt om een ongeluk vast te leggen. Door het formulier correct in te vullen, voorkom je discussies achteraf. Het schadeformulier is bedoeld om de situatie te beschrijven, gegevens in te vullen en een schets te maken van het ongeluk. Dit formulier wordt door verzekeraars gebruikt om de aansprakelijkheid te bepalen. Het invullen van het schadeformulier gebeurt gezamenlijk, met ruimte voor partij A en partij B.

De volgende zaken worden ingevuld:

• Naam en adres van de betrokken partijen

• Kentekens

• Verzekeraar + polisnummer

• Bestuurder (indien dit iemand anders is dan de eigenaar)

• Gegevens over de voertuigen

• Gegevens over het ongeluk

• Een situatieschets, met rijbanen, voertuigen en eventuele verkeersborden. Gebruik pijlen om richtingen aan te geven.

De correcte invulling van het schadeformulier is een gezamenlijke verantwoordelijkheid en het is van groot belang dat beide partijen zich strikt aan de feiten houden. Ben je het niet eens, noteer dan beide lezingen en maak eventueel extra aantekeningen. Het Europees schadeformulier is een papieren document, maar je kan ook gebruikmaken van MobielSchadeMelden.nl of de app Mobiel Schade Melden installeren. Deze geven je de mogelijkheid om de gegevens direct door te sturen naar de verzekeraar. 

Overigens kan een schadeformulier ook later worden ingevuld, maar wacht niet te lang. Zorg er wel voor dat je in ieder geval foto’s hebt genomen van de plaats van het ongeluk.

Wat moet je doen als je het niet eens wordt?

Het kan gebeuren dat je het niet met elkaar eens wordt over de toedracht van het ongeluk. Dat is nooit leuk, want het maakt de afhandeling van een toch al vervelende situatie bepaald niet makkelijker. Als je het niet eens wordt, is het van belang om toch het schadeformulier samen in te vullen en dan beide lezingen van het ongeval te noteren. Besef dat het ondertekenen van een schadeformulier niet automatisch betekent dat je schuld erkent. Onderteken alleen als de ingevulde feiten kloppen. Ben je het niet eens met de beschrijving, noteer dat duidelijk op het formulier. Verwacht je discussie na afloop, neem dan de volgende stappen:

• Verzamel extra bewijs - Neem meer foto’s, vraag om getuigenverklaringen, gebruik eventueel dashcambeelden.

• Meld het meningsverschil bij de verzekeraar - Uiteindelijk beoordeelt de verzekeraar de aansprakelijkheid, dus licht de verzekeringsmaatschappij zo compleet mogelijk in.

Als verzekeraars het niet eens worden, kan het zijn dat de aansprakelijkheid wordt verdeeld, of dat er een discussie blijft. In het uiterste geval kan het leiden tot juridische stappen. Dan is het zaak om je rechtsbijstandsverzekering in te schakelen, of naar een juridisch adviseur te stappen. Vindt de onenigheid op de plaats van het ongeval plaats en vrees je escalatie, schakel dan de politie in. Ga geen discussie op straat voeren als de gemoederen oplopen, laat je niet onder druk zetten om schuld te erkennen en geef geen onvolledige informatie.

Wat moet je doen als je getuige bent van een ongeval?

Het kan zijn dat je getuige bent van een ongeval, maar er niet bij betrokken bent. In dat geval kan je eveneens stappen ondernemen. Voordat we die op een rij gaan zetten, is het van belang om te weten dat je eigen veiligheid voorop moet staan. Breng jezelf nooit in gevaar.

• Is het een ernstig ongeval, bel dan direct de hulpdiensten. Bel 112 en doe zo duidelijk mogelijk verslag van wat je hebt gezien. Is er minder spoed, maar vereist het ongeval wel de tussenkomst van de politie, bel dan 0900-8844.

• Bied hulp als dat veilig kan. Controleer of mensen bij kennis en aanspreekbaar zijn, stel ze gerust en verleen eerste hulp als dat nodig is.

• Verplaats gewonden alleen bij direct gevaar, bijvoorbeeld brand, rook, explosiegevaar, water of een onveilige plek op de rijbaan. Is dat gevaar er niet, laat ze dan liggen of zitten waar ze zijn totdat de hulpdiensten arriveren.

• Stel je beschikbaar als getuige. Geef je naam en contactgegevens en vertel wat je hebt gezien. Jouw verklaring kan doorslaggevend zijn bij een eventuele aansprakelijkheidskwestie.

• Verzamel eventueel bewijs. Je kunt foto’s maken van de situatie en noteren wat je hebt gezien. Dat kan later van pas komen.

Hou er rekening mee dat je in Nederland strafbaar kunt zijn als je geen hulp biedt aan iemand die in direct levensgevaar is, terwijl je dat wel veilig kunt doen. Je hoeft jezelf daarbij niet in gevaar te brengen.