Nederlandse verkeersboetes zijn de hoogste van Europa, maar daar komt mogelijk verandering in

Vrijwel iedereen is het erover eens: de boetes zijn te hoog

Dat de bedragen te hoog zijn opgelopen, is niet alleen de mening van automobilisten. Het Openbaar Ministerie, de politie, het CJIB én de Raad van State zijn het hier opvallend unaniem over. Het OM adviseerde in 2023 al om alle automatisch opgelegde verkeersboetes met 25 tot 30 procent te verlagen. De reden daarvoor is concreet: wanneer het OM zelf een straf oplegt voor een vergelijkbare overtreding via het reguliere strafrecht, valt die gemiddeld 30 procent lager uit dan de automatische verkeersboete die via een flitspaal en het CJIB wordt opgelegd, zonder tussenkomst van een rechter.

Een evaluatie van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum, gepubliceerd eind januari 2026, benoemt dit als oneigenlijk gebruik. De wet achter de verkeersboetes functioneert op zichzelf goed, maar wordt ingezet om begrotingstekorten te dichten. De Raad van State stelt bovendien vraagtekens bij de verhouding tussen de hoogte van de boetes en de ernst van de overtredingen.

Het kabinet laat de bedragen liever stijgen dan dalen

Ondanks al deze kritiek verandert er vooralsnog niets in het voordeel van de automobilist. Een verlaging van 30 procent zou de staat namelijk tot € 300 miljoen per jaar kosten, en daarvoor is op dit moment geen dekking beschikbaar. Bovendien zet het huidige regeringsprogramma juist in op harder straffen, wat moeilijk te rijmen valt met lagere boetes. Een motie in de Tweede Kamer die om verlaging vroeg, werd dan ook ontraden door de minister.

Begin 2026 werden de bedragen zelfs opnieuw verhoogd, ditmaal met een indexering van 2,6 procent. Het niet doorvoeren van die indexering zou de begroting al zo'n € 28 miljoen kosten, en ook daarvoor ontbreekt de financiële ruimte. De kloof tussen wat deskundigen adviseren en wat automobilisten daadwerkelijk betalen, wordt daarmee steeds groter.

De rechtszaal biedt mogelijk meer perspectief dan Den Haag

De kans op substantieel lagere verkeersboetes lijkt op dit moment niet uit de politiek te komen, maar mogelijk wel uit de rechtszaal. Adviesbureau Skandara vecht verkeersboetes kosteloos aan met een beroep op het zogenoemde evenredigheidsbeginsel, het principe dat een straf in redelijke verhouding moet staan tot de overtreding. Tegelijkertijd buigt de Hoge Raad zich over de hoogte van de boetes én de forse verhogingen die worden opgelegd bij te late betaling.

Volgens het CJIB wordt het arrest van de Hoge Raad verwacht in de tweede helft van 2026. Wanneer het advies van het OM daadwerkelijk wordt gevolgd, kunnen de boetes aanzienlijk dalen. De boete voor het vasthouden van een telefoon achter het stuur zou dan bijvoorbeeld zakken van € 440 naar ongeveer € 308. Of het zover komt, is nu niet langer een politieke beslissing, maar een juridische.

Wat betekent dit voor u als automobilist?

Concreet verandert er op korte termijn nog niets. De huidige boetebedragen blijven voorlopig van kracht, en begin 2026 zijn ze zelfs licht gestegen. Wel is het goed om te weten dat er een serieuze juridische procedure loopt die de bedragen structureel naar beneden zou kunnen brengen. De verwachting is dat hier nog dit jaar duidelijkheid over komt. Het is dan ook verstandig om die ontwikkeling te volgen, zeker als u de komende tijd een boete ontvangt waarvan u de hoogte betwistbaar acht.